Kurs 鈧瑄ro: z艂

We Francji nie uczymy o ataku ZSRR na Polsk臋 17 wrze艣nia 1939 r.

We Francji nie uczymy o ataku ZSRR na Polsk臋 17 wrze艣nia 1939 r.

Artyku艂 wprowadzono: 17 wrze艣nia 2020

We Francji nie uczymy o 17 wrze艣nia 1939 r. i ataku ZSRR na Polsk臋. M贸wienie o Katyniu, czy pakcie Ribbentrop-Mo艂otow by艂o do 1991 r. uwa偶ane za ideologiczne, dzi艣 koncentrujemy si臋 na Holokau艣cie i rz膮dach Vichy. Komunizm w Polsce by艂 narzucony przez ZSRR i antyko艣cielny, we Francji szczyci艂 si臋 udzia艂em w ruchu oporu przeciwko Niemcom – powiedzia艂 PAP francuski socjolog i historyk dr Yves Santamaria.

PAP: Mamy rocznic臋 ataku Armii Czerwonej na Polsk臋 17 wrze艣nia 1939 r. Czy ta data znana jest we Francji?

Y-S: O pakcie niemiecko-sowieckim i roli Zwi膮zku Radzieckiego na pocz膮tku II wojny 艣wiatowej tak naprawd臋 nie uczymy w szko艂ach, w liceach. Niekt贸rzy nauczyciele o tym m贸wi膮, ale nie jest to specjalnie podkre艣lane. Nauczyciele o pogl膮dach skrajnie lewicowych pomijaj膮 pakt niemiecko – sowiecki, uwa偶aj膮c, 偶e w nauczaniu ten aspekt jest zbyt skomplikowany. Czasami wspomina si臋 o Katyniu, ale nie w programach nauczania, cho膰, moim zdaniem, dla m艂odych nauczycieli nie ma ju偶 偶adnego tabu je艣li chodzi o histori臋 sprzed 1991 r. Przed upadkiem ZSRR rzeczywi艣cie m贸wienie o pakcie Ribbentrop-Mo艂otow, o Katyniu by艂o wyznacznikiem ideologicznym.

PAP: Dlaczego we Francji historia drugiej wojny oraz rola Zwi膮zku Radzieckiego w niej by艂a elementem ideologicznym?

Y-S: Przed 1991 r. mieli艣my sojusz gaulist贸w i komunist贸w oraz uznan膮 rol臋 komunist贸w we francuskim ruchu oporu przeciwko Niemcom. O pakcie sowiecko-niemieckim m贸wi艂a raczej sama prawica, a lewica milcza艂a. Dzi艣 m艂odzi nauczyciele nie traktuj膮 tej cz臋艣ci historii jako elementu ideologicznego, podobnie, jak wielkiego g艂odu na Ukrainie. Nie zajmujemy si臋 jednak specjalnie tymi elementami historii. Koncentrujemy si臋 na Holokau艣cie oraz na roli marsza艂ka Petaina w naszej historii. O Polakach i Polsce m贸wimy rzadko. Dlaczego? Dzi艣 interesuj膮 nas raczej rz膮d Vichy oraz wojna w Algierii. Upraszczaj膮c: w 艣wiadomo艣ci francuskiej ci 藕li, to byli Niemcy, a ci dobrzy 鈥 Rosjanie, alianci oraz komuni艣ci walcz膮cy we francuskim ruchu oporu przeciwko kolaborantom rz膮du Vichy.

PAP: Czy mord w Katyniu dokonany przez Sowiet贸w na polskich oficerach i przedstawicielach inteligencji jest znany?

Y-S: Film Wajdy 鈥濳aty艅鈥 w Polsce by艂 wydarzeniem. Na ten film nauczyciele zabieraj膮 uczni贸w w Polsce. We Francji film ten by艂 dystrybuowany w bardzo ograniczonym zakresie. Napisa艂em na ten temat nawet opracowanie i przedstawi艂em je w Brukseli na jednym z seminari贸w.

PAP: Jaki stosunek do komunizmy maj膮 Francuzi? Partia Komunistyczna Francji (PCF) popar艂a ruch 鈥炁济撑倀ych kamizelek鈥 w ostatnim czasie.

Y-S: Partia Komunistyczna we Francji jest obecnie s艂aba i podzielona, nie ma 艣rodk贸w ani zdolno艣ci do forsowania swoich idei. W latach 50. czy 60. mia艂a 25 proc. poparcia. Obecnie, wed艂ug mnie, jest martwa. Na t臋 parti臋 wp艂yn膮艂 pujadyzm, czyli populistyczny ruch ma艂ych przedsi臋biorc贸w i sklepikarzy w latach 50., kt贸ry przej膮艂 cz臋艣膰 postulat贸w komunist贸w. Ruch ten za zagro偶enie uwa偶a艂 rozw贸j supermarket贸w w powojennej Francji oraz pot臋pia艂 nieskuteczno艣膰 parlamentaryzmu praktykowanego w IV Republice. Jean- Marie Le Pen by艂 zwi膮zany z tym ruchem. Obecnie na ruch 鈥炁济撑倀ych kamizelek鈥 wp艂ywaj膮 trocki艣ci oraz nie stroni膮cy od przemocy Blacblok. Kiedy okaza艂o si臋, 偶e jest to ruch masowy i oddolny, komuni艣ci ich w ko艅cu poparli.

PAP: Czy mo偶na powiedzie膰, 偶e miejsce francuskiej Partii Komunistycznej zaj臋艂a Francja Nieujarzmiona?

Y-S: Oni, podobnie, jak 鈥炁济撑倀e kamizelki鈥 defiluj膮 pod francusk膮 flag膮 i maj膮 na ustach Marsyliank臋. Francja Nieujarzmiona przej臋艂a elementy patriotyczne, kt贸re kultywowa艂a francuska partia komunistyczna, poniewa偶 – o ile w Polsce komunizm i jego przyw贸dcy byli narzuceni przez ZSRR i byli elementami obcymi kulturowo – o tyle we Francji mieli艣my w艂asn膮 tradycj臋 ruchu komunistycznego. Francuski komunizm nie od偶egnywa艂 si臋 od patriotyzmu, od Republiki, a po II wojnie 艣wiatowej szczyci艂 si臋 swoim udzia艂em we francuskim ruchu oporu. Francuski komunizm nie by艂 te偶 specjalnie antyreligijny; mia艂 raczej oportunistyczne podej艣cie do religii. Dialektycznie t艂umaczono, 偶e religia to idea, kt贸ra najpierw pojawi艂a si臋 na 艣wiecie jako kontestacja z艂a, a nast臋pnie by艂a swego rodzaju opium dla ludu, kt贸ry mia艂 cierpliwe znosi膰 bied臋 i nieszcz臋艣cia, wyzyskiwany przez kapitalist贸w. Podsumowuj膮c, dzi艣 Francja Nieujarzmiona przyci膮gn臋艂a tradycyjny elektorat francuskich komunist贸w. Mamy natomiast jeszcze od艂am skrajnej lewicy, jak膮 jest partia Lutte Ouvrier, kt贸ra jest parti膮 trockist贸w i jako taka jest internacjonalistyczna, nie maszeruje pod francusk膮 flag膮, a jej cz艂onkowie nie 艣piewaj膮 Marsylianki

.

Dr Yves Santamaria jest socjologiem i historykiem komunizmu, autorem m.in. ksi膮偶ki 鈥濴a D茅couverte Histoire du Parti communiste fran莽ais” oraz wsp贸艂autorem dzie艂a 鈥濩omment se fait l’histoire鈥. Santamaria zwi膮zany by艂 w Instytutem Nauk Politycznych w Pary偶u oraz w Grenoble.

PAP


Najpopularniejsze

Zobacz tak偶e