Tam, gdzie Pan B贸g  nie kocha biednych (Monako)

Tam, gdzie Pan B贸g nie kocha biednych (Monako)

Artyku艂 wprowadzono: 15 listopada 2018

Gdzie 偶ycie jest kilka razy dro偶sze ni偶 w s膮siedniej Francji, gdzie wynaj臋cie kawalerki kosztuje 10 tys. euro miesi臋cznie, gdzie porsche, ferrari czy okaza艂y jacht nie s膮 luksusem, gdzie wszystko jest sterylnie czyste, zadbane, ukwiecone, gdzie nikt si臋 nie 艣pieszy, jest spokojnie i bezpiecznie, gdzie nic nie jest s艂odsze od wszechobecnego jak chleb powszedni bogactwa. Raj na ziemi, nad kt贸rym czuwa chrze艣cija艅ska m臋czennica 艢wi臋ta Dewota, patronka Monako.

Ksi臋stwo Monako to po Watykanie najmniejsze pa艅stwo na 艣wiecie, jedyne o granicach z kwiat贸w, jak zauwa偶y艂a Colette. Zaledwie dwa kilometry kwadratowe skalistego Lazurowego Wybrze偶a, na kt贸rym mieszka wi臋cej cudzoziemc贸w (30 tys.) ni偶 obywateli (9 tys. Monegask贸w). Idylliczna kraina, ostatnia zachodnia monarchia prawie absolutna, kt贸rej suweren dzier偶y mocne prerogatywy w艂adzy. Pa艅stwo miasto, rodzinne przedsi臋biorstwo Grimaldich o zerowym bezrobociu z 60 bankami strzeg膮cymi finansowej tajemnicy 340 tys. kont swoich klient贸w; r贸wnie偶 modne siedlisko hazardu ze s艂ynnym kasynem w Monte Carlo dost臋pnym wy艂膮cznie dla obcokrajowc贸w, s膮siaduj膮cym z oper膮 zaprojektowan膮 przez architekta opery paryskiej Garniera. Enklawa splendoru, snobizmu, elegancji. Podatkowy raj dla wielkich fortun, czasem w膮tpliwego pochodzenia, miliarder贸w, aferzyst贸w, gwiazd show-biznesu i sportu.

Nie zawsze by艂o to miejsce tak ekskluzywne. Jego historia si臋ga czas贸w staro偶ytnych, kiedy by艂o koloni膮 fenick膮, greck膮, rzymskim terytorium, a偶 w 1297 roku uciekinier z Genui Franciszek Grimaldi z grup膮 stronnik贸w przebranych za mnich贸w wtargn膮艂 na zamek i po zabiciu za艂ogi og艂osi艂 si臋 w艂adc膮 Monako. Jego potomkowie z kr贸tkimi przerwami panuj膮 na 鈥濻kale鈥 do dzi艣. W 1949 roku tron po dziadku obj膮艂 26-letni Rainier III, kt贸ry operetkowe pa艅stewko na kamiennym brzegu zmieni艂 w czysty diament, nowoczesne 鈥瀖a艂e wielkie pa艅stwo鈥 nale偶膮ce do ONZ i Rady Europy. Z braku ziemi wznosi艂 je ku niebu i morzu, powi臋kszaj膮c terytorium o 25 proc. na terenach wydartych morzu. Rz膮dzi艂 tward膮 r臋k膮, nie zawsze w aksamitnych r臋kawiczkach. Kierowa艂 si臋 dwoma zasadami: 鈥瀂 Bo偶膮 pomoc膮鈥 (Deo juvante) i 鈥濵onako to maszyna do robienia pieni臋dzy鈥. Zachowuj膮c niezale偶no艣膰, przeciwstawia艂 si臋 de Gaulle鈥檕wi, kt贸ry chc膮c narzuci膰 swoje prawa, grozi艂 odci臋ciem wody i elektryczno艣ci, oraz Onassisowi, kt贸ry wykorzystuj膮c finansow膮 kontrol臋 nad Ksi臋stwem, chcia艂 je wykupi膰. Grecki magnat z艂o艣liwie zauwa偶y艂: 鈥濧by ratowa膰 Monako i jego turystyk臋, potrzeba 艣lubu ksi臋cia z Marilyn Monroe lub Grace Kelly鈥.

I tak si臋 sta艂o. Tak zacz臋艂a si臋 pierwsza hipermedialna ba艣艅 wsp贸艂czesnego 艣wiata o tym, jak to: By艂 sobie ksi膮偶臋 i przepi臋kna gwiazda z hollywoodzkiego snu. Ich 艣lub stulecia po raz pierwszy transmitowa艂a na 艣wiat Eurowizja. Historia mi艂o艣ci Rainiera de Monaco i Grace Kelly ekscytowa艂a ca艂y 艣wiat, najpierw jako operetkowy spektakl, a po 艣mierci Grace de Monaco jako zgo艂a antyczna tragedia, kt贸ra wydarzy艂a si臋 w pewien wrze艣niowy poranek, kiedy boska Grace straci艂a panowanie nad samochodem i znalaz艂a 艣mier膰 na dnie w膮wozu. Spotkanie ksi臋cia i aktorki b臋d膮cej jak fetysz dla Alfreda Hitchcocka 鈥 znanej z film贸w 鈥濿 samo po艂udnie鈥 czy 鈥濪ziewczyna z prowincji鈥, za kt贸r膮 dosta艂a Oscara 鈥 zorganizowa艂 magazyn Paris Match podczas Festiwalu w Cannes. Rok p贸藕niej opu艣ci艂a Ameryk臋, zrezygnowa艂a z kina i zagra艂a ju偶 w pe艂ni 偶yciow膮 rol臋 鈥 ksi臋偶niczk臋 Grace de Monaco. Po 艣mierci Rainiera, kt贸ry prze偶y艂 j膮 o 23 lata, w艂adz臋 obj膮艂 ich syn, wst臋puj膮c na tron jako Albert II.




Prochy ksi膮偶臋cej pary z艂o偶ono w rodzinnym grobowcu Grimaldich, w krypcie katedry, w kt贸rej wzi臋li 艣lub. Wielu turyst贸w od tej neobizantyjskiej 艣wi膮tyni zaczyna zwiedzanie Monako, na co wystarczy jeden dzie艅. G艂贸wne stacje takiej marszruty to Pa艂ac Ksi膮偶臋cy, wzniesiony w miejscu dawnego zamku zdobytego przez Grimaldiego i jego 鈥瀖nich贸w鈥. Je艣li na wie偶y powiewa flaga Ksi臋stwa (o odwr贸conych barwach Polski), to znak, 偶e Jego Wysoko艣膰 jest w pa艂acu i nie wypada przeszkadza膰, lecz uda膰 si臋 do najatrakcyjniejszego obiektu 鈥 Muzeum Oceanograficznego ze s艂ynnym akwarium, w kt贸rym 偶yj膮 najrzadsze gatunki flory i fauny z m贸rz ca艂ego 艣wiata, gdzie mo偶na zobaczy膰 nawet australijskiego smoka morskiego. Jest te偶 Muzeum Antropologiczne, w kt贸rym przechowuje si臋 szcz膮tki neandertalczyka nazwanego Grimaldi z przedrostkiem Cro-Magnon. Jest imponuj膮cy Ogr贸d Egzotyczny z gigantycznymi kaktusami, agawami, aloesami. Mo偶na pospacerowa膰 jedynym ulicznym torem wy艣cig贸w Formu艂y 1 albo za偶y膰 s艂oneczno-morskiej k膮pieli na jedynej pla偶y publicznej Larvotto, a wieczorem zajrze膰 na reprezentacyjny Place de Casino, gdzie s膮 domy gry z najs艂ynniejszym Grand Casino de Monte Carlo, kt贸re uczyni艂o z Monako europejsk膮 stolic臋 hazardu.

Za kasynem stoj膮 鈥濧dam i Ewa鈥 o obfitych kszta艂tach autorstwa Botera. Czy偶by chcieli wr贸ci膰 do raju niegdy艣 utraconego? Do tej bajecznej enklawy, gdzie 鈥 zapewne za wstawiennictwem 艣w. Dewoty 鈥 wzi臋to w gruby nawias s艂owa Dobrej Nowiny, 偶e: (艁atwiej jest wielb艂膮dowi przej艣膰 przez ucho igielne, ni偶 bogatemu wej艣膰 do Kr贸lestwa Bo偶ego). W katolickim Monako to mo偶liwe. Lecz nie dla mnie. Wracam tam, gdzie nie ma rajskiej wolno艣ci od trud贸w codziennego 偶ycia i 偶aden jednor臋ki bandyta nic tu nie pomo偶e.

Leszek Turkiewicz


Najpopularniejsze

Zobacz tak偶e