Promenada Anglik贸w – Na li艣cie 艣wiatowego dziedzictwa UNESCO

Promenada Anglik贸w – Na li艣cie 艣wiatowego dziedzictwa UNESCO

Artyku艂 wprowadzono: 1 sierpnia 2020

Chocia偶 pandemia uniemo偶liwi艂a przez kilka ci膮gn膮cych si臋 bez ko艅ca miesi臋cy podr贸偶e, s膮 i dobre nowiny. Od po艂owy lipca LOT wznowi艂 bezpo艣rednie rejsy do francuskiej per艂y Lazurowego Wybrze偶a 鈥 Nicei. Miasto kojarzy si臋 nieod艂膮cznie z Zatok膮 Anio艂贸w i przede wszystkim z ci膮gn膮c膮 si臋 wzd艂u偶 niej Promenad膮 Anglik贸w.

Ten nadmorski, najd艂u偶szy w ca艂ym regionie (459 numer贸w) bulwar wysadzony majestatycznymi palmami w 2021 roku zostanie wpisany na list臋 艣wiatowego dziedzictwa UNESCO. Tym aktem zamknie si臋 te偶 symbolicznie okres 偶a艂oby po terrorystycznym zamachu, do kt贸rego dosz艂o w lipcu cztery lata temu. W czasie kryzysu sanitarnego Promenada Anglik贸w by艂a zamkni臋ta dla spacerowicz贸w. Dzi艣 od偶y艂a, elegancka i dynamiczna jak zawsze. Ma艂o kto wie, 偶e jeszcze 200 lat temu na jej miejscu wi艂a si臋 piaszczysta dr贸偶ka oddzielaj膮ca od pla偶y kilkana艣cie willi nale偶膮cych do zamo偶nych angielskich rodzin sp臋dzaj膮cych zim臋 w 艂agodnym klimacie Lazurowego Wybrze偶a. Kiedy po wyj膮tkowo ostrej zimie 1821 r. nasta艂a pora roztop贸w i droga zamieni艂a si臋 w b艂otniste rozlewisko, pastor Lewis Way zaproponowa艂 wybudowanie na jej miejscu nadmorskiej promenady. Tak powsta艂a szeroka na dwa mety Strada del Litto颅rale (Droga Wybrze偶a), zwana r贸wnie偶 Camin dei Ange 鈥 Drog膮 Anio艂贸w czy Camin dei Angles 鈥 Drog膮 Anglik贸w. W 1844 r. nadano jej miano promenady, poszerzono o kolejne 6 metr贸w, posadzono przy niej palmy i ustawiono stylowe lampiony, a pod koniec wieku po艂膮czono j膮 mostem Napoleona z po艂udniowym wybrze偶em. Wystarczy艂o jeszcze tylko zast膮pi膰 letniskowe wille (jedna z ostatnich to Pa艂ac Massena, obecnie Muzeum Sztuk Pi臋knych) hotelowymi pa艂acami i czeka膰 na przybycie 艣wiatowej 艣mietanki towarzyskiej.

W Ruhlu, Westminsterze, Savoyu, West Endzie, Luksemburgu czy Negresco do pierwszej wojny 艣wiatowej wypoczywa艂y koronowane g艂owy, arystokracja, milionerzy i gwiazdy filmowe. W najstarszym West Endzie (1842) go艣cili m.in. kr贸l Prus Fryderyk August, rosyjski wielki ksi膮偶臋 Konstanty z 偶on膮 i synkiem Miko艂ajem oraz kr贸lowa belgijska Zofia Wirtemberska. W Westminsterze i nieistniej膮cych ju偶 hotelach 鈥 Luxemburgu, Savoyu i Ruhlu (mie艣ci si臋 tam obecnie kasyno) 鈥 bywali m.in. siostra Napoleona Paulina Borghese, caryca Aleksandra Fiodorowna, kr贸l Bawarii Maksymilian II, ksi膮偶臋 Algierii Husajn, kolejni Rocke颅fellerowie, kr贸lowa Portugalii Amelia oraz gwiazdor Rudolf Valentino. Fama g艂osi, 偶e kiedy pewnej nocy wychodz膮cy z kasyna Valentino zasta艂 przed swoim automobilem ubogiego studenta, otworzy艂 przed nim drzwi, m贸wi膮c: 鈥濪zisiaj b臋dzie pan kr贸lem!鈥 i ofiarowa艂 ch艂opakowi luksusow膮 przeja偶d偶k臋 z w艂asnym szoferem. Promenada zna艂a tak偶e dramaty. To na niej zgin臋艂a s艂ynna tancerka Isadora Duncan, uduszona w艂asnym szalem, kt贸ry wkr臋ci艂 si臋 w szprychy ko艂a jej sportowego bugatti. Do wypadku dosz艂o tu偶 przed hotelem Westminster, gdzie zachowa艂y si臋 pokoje z epoki, i kt贸ry posiada bardzo interesuj膮c膮 kolekcj臋 obraz贸w.

Hoteli jest przy promenadzie a偶 28, ale jej niekwestionowan膮 per艂膮 pozostaje nieprzerwanie od 1913 roku Negresco 鈥 ostatni hotelowy pa艂ac, przez ca艂e lata w r臋kach prywatnych. Od 艣mierci jego w艂a艣cicielki Jeanne Augier w 2019 roku zarz膮dza nim powo艂ana przez ni膮 Rada. Jeszcze za jej 偶ycia Negresco pragn膮艂 zakupi膰 Bill Gates 鈥 jego oferta spotka艂a si臋 jednak z odmow膮 鈥瀔r贸lowej Augier鈥, jak j膮 nazywano, a kt贸rej zale偶a艂o na tym, aby nigdy nie przeszed艂 on w r臋ce cudzoziemca. 鈥 Nie sprzedaje si臋 ponad wieku historii 鈥 mawia艂a. Hotel narodzi艂 si臋 z szalonego marzenia Henri Negresco, rumu艅skiego emigranta pracuj膮cego jako ma卯tre d鈥檋么tel w Monte Carlo i nicejskim kasynie. Liczne kontakty z najbogatszymi fortunami 艣wiata sprawi艂y, 偶e Henri zacz膮艂 snu膰 plany otwarcia w艂asnego pa艂acu. Wkr贸tce uda艂o mu si臋 zainteresowa膰 projektem przemys艂owca Alexandre鈥檃 Darracqa i budowa ruszy艂a. Powsta艂a bry艂a projektu 脡douarda Niermansa i kopu艂a Gustawa Eiffela. Inauguracja Negresco odby艂a si臋 w 1913 r. w obecno艣ci siedmiu kr贸l贸w i ksi膮偶膮t. Sukces by艂 spektakularny. W pierwszym roku hotel przyni贸s艂 800 tys. frank贸w dochodu w z艂ocie! Pierwsza wojna 艣wiatowa i rewolucja rosyjska oznacza艂y jednak kres 艣wietno艣ci francuskiego Lazurowego Wybrze偶a. Zrujnowany Henri Negresco sprzeda艂 sw贸j ukochany pa艂ac belgijskiej sp贸艂ce. Hotel popada艂 w ruin臋, a偶 w ko艅cu zakupi艂 go ojciec Jeanne Augier 鈥 zamo偶ny przedsi臋biorca Jean-Baptiste Mesnage. Jeanne, dekoratorka wn臋trz i wsp贸艂pracownica szacha Iranu i Nikity Chruszczowa, zaj臋艂a si臋 restauracj膮 wn臋trz z pomoc膮 pisarza i malarza Jeana Cocteau, znaj膮cego w dodatku ca艂膮 艣wiatow膮 艣mietank臋 towarzysk膮. Podczas gdy jej m膮偶, adwokat, zajmowa艂 si臋 kontraktami, ona urz膮dzi艂a we wn臋trzach prawdziwe muzeum, 艂膮cz膮c antyki z dzie艂ami sztuki nowoczesnej. W salonie Ludwika XIV, gdzie mie艣ci si臋 obecnie salon herbaciany, kr贸luje do dzi艣 portret monarchy p臋dzla Hiacynta Rigauda, oficjalnego malarza dynastii Burbon贸w. W salonie kr贸lewskim znajduje si臋 za艣 najwi臋kszy podobno dywan 艣wiata (375 mkw.) i sk艂adaj膮cy si臋 z 16 800 kryszta艂贸w 偶yrandol wykonany na zam贸wienie cara Miko颅艂aja II.

Nie brakuje te偶 element贸w polskich 鈥 portret贸w 偶ony Ludwika XVI Marii Leszczy艅skiej i ich licznego potomstwa. Luksus i niepowtarzalny klimat przyci膮ga艂y do Negresco t艂umy. Mieszkali w nim Matisse, Picasso, Chagall i Dali, kr贸lowa Anglii i Aga Khan, japo艅ski cesarz Hirohito i kr贸l Nepalu, Churchill, liczni maharad偶owie, Grace Kelly, Beatlesi (to tu powsta艂a piosenka 鈥濬ool on the Hill鈥), Frank Sinatra, Eliza颅beth Taylor i Richard Burton, Marlena Dietrich, Marcello Mastroianni i Anthony Quinn, kt贸ry hotel po prostu ukocha艂. Za ka偶dym razem gwiazdor zamawia艂 u pani Augier bia艂ego cadillaca oraz rower, na kt贸rym peda艂owa艂 po ulicach Nicei. Cadillac z szoferem i kolejnymi 偶onami sun膮艂 majestatycznie jego 艣ladem. W kronikach Negresco zapisa艂 si臋 r贸wnie偶 nasz rodak 鈥 Artur Rubinstein. Gdy pewnego wieczoru zgas艂o 艣wiat艂o i stan臋艂y windy, pianista odm贸wi艂 wej艣cia po schodach na swoje pi臋tro. Za偶yczy艂 sobie poduszek, pledu oraz szampana i sp臋dzi艂 noc na kanapie w s艂ynnym salonie Ludwika XIV.

Anegdoty stanowi膮 nieod艂膮czn膮 cz臋艣膰 mitu hotelu. Aktor Aldo Maccione 偶eb颅rz膮cy na korytarzu z talerzem w r臋ku, Richard Burton zapominaj膮cy w barze szmaragdowej kolii dla Liz Taylor, Michael Jackson urz膮dzaj膮cy w apartamencie prywatn膮 kuchni臋 i sal臋 taneczn膮, brat kr贸la Arabii Saudyjskiej przybywaj膮cy z tysi膮cem waliz. Mo偶na by mno偶y膰 je jeszcze d艂ugo. W 1974 r. przybytek zosta艂 wpisany na list臋 francuskich zabytk贸w, ale okaza艂o si臋, 偶e nie odpowiada wsp贸艂czesnym normom przeciwpo偶arowym. Prefekt Nicei wpad艂 wtedy w histeri臋, wyobra偶aj膮c sobie koronowane g艂owy w p艂omieniach. Jeanne Augier protestowa艂a przeciwko zmianom dekoracji, w ko艅cu jednak ust膮pi艂a, zachowuj膮c jednak ulubione antyki oraz adamaszki na 艣cianach. W testamencie bezdzietna Jeanne Augier zapisa艂a sw膮 olbrzymi膮 fortun臋 fundacji ochrony zwierz膮t, organizacjom zajmuj膮cym si臋 osobami niepe艂nosprawnymi oraz, oczywi艣cie, funduszowi maj膮cemu zarz膮dza膰 po jej 艣mierci hotelem. Jej dwa ukochane psy Lili i Lilou prze偶y艂y swoj膮 pani膮, mieszka艂y w jej apartamencie na ostatnim pi臋trze hotelu. Przed jej 艣mierci膮 uczestniczy艂y regularnie w mszach dla w艂a艣cicieli zwierz膮t, odprawianych w pobliskim ko艣ciele przez ojca Fioriniego. Mit Negresco trwa, podobnie jak legenda Promenady Anglik贸w. S膮 legendy, kt贸re nigdy nie umieraj膮.

Joanna Orzechowska


Najpopularniejsze

Zobacz tak偶e