Marka, logo, nazwa handlowa – jak chronić znaki towarowe we Francji?

Marka, logo, nazwa handlowa – jak chronić znaki towarowe we Francji?

Artykuł wprowadzono: 28 lutego 2020




Znaki towarowe to cenne narzędzia marketingowe. Odpowiednio chronione, mogą stać się świetną wizytówką dobrego produktu czy usługi. Czym dokładnie jest znak towarowy i jak można uzyskać jego ochronę we Francji?

  • Czym jest znak towarowy? 

Francuski ustawodawca definiuje znak towarowy (marque de produits ou de services) jako „znak, który służy rozróżnianiu towarów i usług osoby fizycznej lub prawnej od towarów lub usług innych osób fizycznych lub prawnych”. Podstawową funkcją znaków jest więc odróżnianie towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa.

Znak towarowy może przybrać rozmaitą formę. Najczęściej wybierana jest forma słowna (wyraz, akronim, slogan reklamowy) lub graficzna (logo, symbol, zestawienie kolorów). Znak towarowy może mieć również formę przestrzenną (flakon perfum, kształt budynku sieci restauracyjnej), a nawet dźwiękową (melodia zapowiadająca reklamę, słynny ryk lwa zastrzeżony przez wytwornię filmową). 

Wprowadzona niedawno we Francji reforma znaków towarowych (ustawa „Pacte” z 22 maja 2019) uprościła wymogi dotyczące reprezentacji znaków a tym samym rozszerzyła ich zakres na nowe formy np. animacje. Nie jest wykluczone, że marką będzie mógł stać się także sam zapach (np. zapach świeżo skoszonej trawy dla oznaczenia piłeczek tenisowych). 

  • Jak uzyskać ochronę znaku towarowego we Francji? 

Prawo do znaku towarowego uzyskuje się poprzez jego zastrzeżenie przed Krajowym Instytutem Własności Przemysłowej (INPI). W formularzu należy wskazać informacje dotyczące znaku oraz wnioskodawcy, a także rodzaj towarów i usług, dla których wybrany znak ma być używany. Wybór ten ułatwia klasyfikacja nicejska, dzieląca towary i usługi na 45 klas.Dla przykładu, zastrzeżenie marki odzieżowej dotyczy klasy 25 (chroniącej m.in. ubrania i obuwie), ale może również wskazywać na inne klasy, takie jak 14 (biżuteria) czy 18 (wyroby skórzane).

Trafne i kompletne zdefiniowanie towarów i usług podczas rejestracji jest kluczowe, jako że nie jest możliwe późniejsze rozszerzenie. Przedsiębiorca, który swoją działalnością chce objąć nowe towary, będzie musiał złożyć ponowny wniosek. 

Aby uzyskać ochronę, wybrana nazwa firmy, jej logo czy też forma opakowania muszą być dostępne. Warunek dostępności spełniony jest wówczas, gdy znak nie powiela ani nie imituje zastrzeżonych wcześniej znaków. Przed zgłoszeniem należy więc dokładnie zbadać rynek w celu upewnienia się, że w wybranej kategorii towarów lub usług nie funkcjonuje znak identyczny lub podobny do tego, który mamy zamiar zastrzec.

W określeniu adekwatnych towarów lub usług, a także sprawdzeniu dostępności danego znaku towarowego, może pomóc adwokat wyspecjalizowany we własności intelektualnej. 

  • Jak przebiega procedura rejestracyjna? 

Po otrzymaniu wniosku Instytut sprawdza jego formalno-prawną zgodność oraz publikuje zgłoszony znak w Oficjalnym Biuletynie Własności Przemysłowej (BOPI). Zainteresowane podmioty mogą wyrazić swoją opinię lub zgłosić sprzeciw, gdy uważają, że zgłoszony znak narusza ich prawa. Procedura badania znaku trwa łącznie około pięciu miesięcy. Jeśli zakończy się pozytywnie, Instytut publikuje rejestrację w BOPI i wnioskujący nabywa prawo własności intelektualnej do zastrzeżonego znaku towarowego. 

  • Jaki jest zakres ochrony znaku towarowego

Znak towarowy przyznaje właścicielowi wyłączne prawa do jego użytkowania. W konsekwencji, uprawniony może sprzeciwić się używaniu tego samego lub podobnego znaku przez podmioty działające w tym samym lub podobnym sektorze. 

Uprawniony nie może natomiast zabronić użytkowania zastrzeżonego znaku podmiotom działającym w innej branży. Wynika to z faktu, że przyznane przez Instytut prawo obejmuje jedynie te klasy produktów i usług, które zostały wskazane we wniosku. Możliwa więc jest koegzystencja na rynku tego samego znaku towarowego dla określenia niezwiązanych ze sobą towarów. Np. znak „Mont Blanc” jest nie tylko marką prestiżowych piór i długopisów, ale również kremów cukierniczych, produkowanych rzecz jasna przez zupełnie inną firmę.  

Przyznana ochrona ma zakres terytorialny i nie wykracza poza terytorium Francji. Można ją rozszerzyć na inne kraje członkowskie za pośrednictwem Urzędu Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej lub na poziomie międzynarodowym za pośrednictwem Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO). 

Ochrona przyznana jest na okres 10 lat. Po jego upływie, rejestracja może zostać przedłużona bez końca co 10 lat. 

  • Ile kosztuje zastrzeżenie znaku towarowego? 

Koszt rejestracji znaku towarowego zależy od ilości wskazanych przez wnioskodawcę klas towarów i usług. Zastrzeżenie znaku towarowego na terenie Francji dla jednej klasy produktów lub usług to koszt 190 €. Każda dodatkowa klasa produktów lub usług to koszt 40 €. Dla przykładu, zastrzeżenie znaku towarowego w trzech klasach to łączny koszt 270 €. 

  • Dlaczego warto zastrzec znak towarowy? 

Znaki towarowe są niezwykle ważnym zasobem majątkowym firm. Klienci często gotowi są kupić produkt drożej tylko dlatego, że jest „markowy”. Wartość marki wynika z jej popularności, a tę buduje się latami. Przedsiębiorstwa mają więc wielki interes w tym, by chronić podjęte wysiłki w celu zdobycia renomy dla swoich towarów i usług. 

Samo używanie nazwy czy logo nie daje podmiotowi gwarancji wyłączności. Dopiero jego zastrzeżenie przyznaje prawo własności, a tym samym możliwość pełnoprawnego użytkowania znaku oraz kontroli względem osób trzecich. Uprawniony może nie tylko zabronić konkurencji używania tego samego znaku, ale również zwaloryzować jego wartość poprzez umiejętne rozporządzanie, np. udzielanie płatnych licencji zainteresowanym partnerom. 

Znaki towarowe są bez wątpienia potężnym narzędziem w rozwoju działalności handlowej i usługowej, a ich ochrona nieodzowną częścią strategii budowania pozycji na rynku.

Anita Migalski, Doktor Prawa i Adwokat w Paryżu.  Doradztwo prawne, w szczególności z zakresu prawa własności intelektualnej. Tel. +33 (0)6.50.98.51.00 


Najpopularniejsze

Zobacz także