Klasztorna zupka

Klasztorna zupka

Artyku艂 wprowadzono: 20 kwietnia 2019

Wy偶ywienie w zakonach to fascynuj膮cy materia艂 na przewodnik antropologiczno-kulinarny po dawnych czasach, kt贸rych spadkobiercami jeste艣my do dzisiaj. Wpad艂a mi kiedy艣 w r臋ce ksi膮偶ka, w kt贸rej przeczyta艂em, 偶e siostry w polskich klasztorach zim膮 鈥瀙ada艂y jak muchy鈥 z wycie艅czenia.

Zakony zak艂adano na zachodzie Europy, w ciep艂ej cz臋艣ci kontynentu, gdzie obowi膮zywa艂y ze wzgl臋d贸w klimatycznych inne klauzule dotycz膮ce 偶ycia, tak偶e tego kulinarnego. O ile we W艂oszech czy w Hiszpanii post oznacza艂 powstrzymanie si臋 od mi臋sa i 偶ywienie si臋 tylko warzywami, o tyle w skutej lodem zimowej Polsce to nie przechodzi艂o.

Klauzul臋 trzeba by艂o zmieni膰, by ludzie w klasztorach prze偶ywali t臋 trudn膮 klimatycznie por臋. I zachowa艂y si臋 do dzisiaj zestawy 艣wiadcz膮ce o tym, ile to wieprzowiny i mi臋sa wo艂owego zjad艂y siostrzyczki. A ile偶 to beczek piwa wypi艂y! Niemniej jedno danie mia艂y wszystkie klasztory wsp贸lne 鈥 zupy. Jak twierdzi znawca tej strony 偶ycia zakonnego, ojciec Victor-Antoine, 鈥瀦upa od 艣redniowiecza odgrywa艂a ogromn膮 rol臋 w menu ka偶dego klasztoru, podawana czasami dwa razy dziennie 鈥 na obiad i na kolacj臋. To danie mo偶na by艂o dostosowa膰 do pory roku 鈥 zimy czy lata鈥.

呕elazne ingrediencje
Pewne sk艂adniki i sposoby przyrz膮dzania zup by艂y zawsze obecne. Jedn膮 z takich podstaw s膮 roso艂ki 鈥 drobiowe, wo艂owe czy warzywne. Woda, cz臋sto z winem, w kt贸rej gotowano mi臋so i warzywa albo ryby. Nasze sk艂adniki pru偶ymy. Mo偶na zrobi膰 te偶 tak zwany krem, dodaj膮c mleka, 艣mietany czy jogurtu. No i oczywi艣cie zio艂a, zio艂a, zio艂a. To jest kwintesencja wywar贸w, zup i sos贸w. W tym przypadku to paleta jak kolory impresjonist贸w. Rzecz jasna lepiej jest si臋gn膮膰 po te 艣wie偶e, te偶 z w艂as颅nego ogr贸dka, ni偶 po te suszone, ale jak si臋 nie ma, co si臋 lubi鈥 艢wie偶ego imbiru czy zielonej kolendry nie przebij膮 aromatem i smakiem ich suszone odpowiedniki. Nie unikajmy te偶 egzotycznych pikantnych przypraw. One nie k艂贸c膮 si臋 z tymiankiem, rozmarynem ani z listkami bobkowymi (pami臋tajmy 鈥 zielone z ogrodu r贸wnowa偶膮 w smaku trzy suszone). Do zupek klasztornych mo偶na te偶 przygotowa膰 grzanki. Wystarczy poci膮膰 na w膮skie plastry bagietk臋, w 艁odzi zwan膮 angielk膮, w Krakowie 鈥 bu艂k膮 francusk膮. Wetrze膰 w ni膮 zmia偶d偶ony czosnek i nas膮czy膰 oliw膮, a potem wrzuci膰 na patelni臋 i 艂adnie przyrumieni膰. Posypa膰 grub膮 sol膮. Mo偶na j膮 zagryza膰 do zupy, a te偶 podrobi膰 i wrzuci膰 do niej. Mniam.




Zupa na ka偶d膮 por臋 roku
Na stycze艅 polecana by艂a zupa 艣w. Bazylego, z cebuli, grzyb贸w le艣nych lub pieczarek i z marchewk膮, posypana 艣wie偶o posiekan膮 pietruszk膮. W lutym za艣 zupa z soczewicy, z bia艂ej fasolki, bia艂ej rzodkwi, marchewki, pora, selera i starannie poci臋tej, poszatkowanej sa艂aty. W marcu polecano zup臋 piwn膮 lub zup臋 艣w. Patryka, z ziemniakami, mielon膮 sza艂wi膮 i cheddarem. No a w kwietniu ugotujemy nieco 鈥瀠doskonalon膮鈥 zup臋 艣w. J贸zefa. Fasolka, najlepiej bia艂a, wspierana dzielnie czerwon膮. Gotuj膮cy si臋 bulion. Bia艂e wino. Do tego, obok fasolki, posiekane: cebula, seler, 4 z膮bki czosnku, czerwona papryka, listek laurowy, a potem s贸l morska i 艣wie偶o zmielony pieprz. Na koniec, w ostatniej chwili, obrane z pancerzyk贸w krewetki. Cayenne. I posiekana kolendra. A do tego czerwony wytrawny Bergerac Lacour-Peyrade 2015. Merlot 鈥 Cabernet Sauvignon. Z Dordogne. Jednego z region贸w 艣wi膮ty艅 kulinarnych. Pe艂ne zapachu. Aromatu. Zwiewnego bukietu.

Marek Brzezi艅ski


Najpopularniejsze

Zobacz tak偶e