Haute couture – luksusowe krawiectwo tylko dla nielicznych

Haute couture – luksusowe krawiectwo tylko dla nielicznych

Artykuł wprowadzono: 13 września 2018




Na niezwykle wyrafinowane stroje dostępne wyłącznie na zamówienie u projektantów, większość z nas popatrzyć może jedynie tęsknym wzrokiem. Ceny strojów przyprawiają o zawrót głowy. Haute couture to dział mody zajmujący się luksusowym krawiectwem, zachwycającym rzemiosłem i doborem tkanin.

W przeciwieństwie do prêt-à-porter (gotowe ubrania, dostępne dla każdego), haute couture dedykuje swoje kolekcje klientom luksusowym, zamożnym, gotowym zapłacić za niepowtarzalne stroje odpowiednio wysoką cenę. Ubrania charakteryzują się wysoką jakością, szlachetnymi materiałami i bardzo często są one szyte ręcznie przez odpowiednio wykwalifikowanych krawców. Mimo że sam termin funkcjonuje od 1945 roku, za jego prekursorów uważa się żyjących znacznie wcześniej projektantów. Za osobę, która rozpoczęła tworzenie indywidualnych strojów w duchu haute couture uważa się Rose Bertin. Ta francuska projektantka w 1770 roku otworzyła dom mody Le Grand Mogol, który spotkał się z pozytywnym odbiorem ze strony klientek. Jedną z nich była królowa Maria Antonina, która poprzez swoją rekomendację przyczyniła się do sukcesu domu mody.  Za ojca haute couture uważa się z kolei Anglika Charlesa Wortha, który poprzez swoją wrażliwość i zainteresowanie sztuką doskonale rozumiał potrzeby kobiet, dzięki czemu uważany jest za jednego z prekursorów mody w stylu haute couture. Stał się on też swego rodzaju fenomenem, bowiem w czasach, w których rozpoczął swoją działalność, ubrania dla kobiet tworzone były wyłącznie przez kobiety, które wychodziły z założenia, że doskonale zdają sobie sprawę ze swoich oczekiwań względem ubrań.

Artystyczny wymiar kolekcji tworzonych przez projektantów sprawia, że ubrania traktowane są jakoby były czymś więcej niż tylko okryciem wierzchnim. Nie tylko Worth był zagorzałym miłośnikiem sztuki. Także i Yves Saint Laurent wielokrotnie podkreślał swoje zamiłowanie do sztuki, w wyniku którego powstawały luksusowe projekty inspirowane dziełami sztuki, takie jak chociażby kultowa sukienka „Mondrian”. Geometryczna i prosta forma tego elementu garderoby, wyraźnie nawiązuje do popularnego w sztuce nurtu kubizmu. Sukienka określana jako jeden z najbardziej znanych projektów historii mody, powstała w 1965 i w tym samym roku trafiła na okładkę francuskiego Vogue’a.

Innym znanym fanem sztuki, które swoją pasję przenosił na projektowane przez siebie ubrania był Pierre Cardin. Jego projekty charakteryzowały się geometrycznym wzornictwem i kolorowymi materiałami. Do atelier francuskich projektantów przychodzili klienci indywidualni, którzy wymagali ubrań przygotowanych na wymiar, w uwzględnieniem ich potrzeb. Tak właśnie narodziło się haute couture.

Dziś, aby spełniać warunki mody haute couture nie wystarczy miłość do sztuki i czerpanie z niej inspiracji. Do posługiwania się tytułem domu mody, który tworzy projekty w duchu mody wysokiej i spersonalizowanej, należy spełniać określone wymogi. Jednym z podstawowych jest produkcja w ramach każdej kolekcji co najmniej pięćdziesięciu projektów dziennych i wieczorowych, wykonanych z wysokiej jakości materiałów i o szlachetnych wzorach. Firma ubiegająca się także o przystąpienie do elitarnej grupy projektantów haute couture zatrudniać musi także co najmniej dwadzieścia osób i posiadać minimalnie jedno atelier w Paryżu – czyli w miejscu, gdzie moda na projekty indywidualne się narodziła. Status domu mody haute couture przyznaje instytucja Chambre Syndicale de la Haute Couture, i tylko te marki, które spełniają określone normy mogą posługiwać się tym mianem. Mimo tego, termin ten jest niesłusznie przypisywany nieco mniejszym domom mody, których projekty nie charakteryzują się odpowiednią wyrazistością i kunsztem artystycznym niezbędnym w haute couture. Używanie tego określenia bez spełniana odpowiednich wymogów jest nielegalne.

Dziś do twórców mody wysokiej zaliczamy takie domy mody jak Chanel, Balenciaga, Dior, czy Givenchy. Nazwiska tych projektantów stały się niejako symbolem mody luksusowej, dostępnej jedynie dla wybranych. Jeszcze kilkanaście lat temu kolekcje zachwycały swoim przepychem i ekstrawaganckimi formami, dziś formuła pokazów jest zdecydowanie spokojniejsza, mniej teatralna, idąca w stronę użytkowości. Wszystko to za sprawą zmieniającej się konwencji pokazów, które mają zachwycać prostotą i zwracać uwagę na dokładność wykonania poszczególnych projektów.




Mimo że pokazy haute couture stają się coraz bardziej skromne i przejrzyste, ten rodzaj mody wciąż znajduje się na szczycie hierarchii i nie jest dostępny dla każdego. Jeśli jednak marzy nam się sukienka zaprojektowana indywidualnie dla nas i chcemy mieć pewność, że należy do działu wysokiego krawiectwa wystarczy zajrzeć na stronę instytucji Chambre Syndicale de la Haute Couture, gdzie znajduje się systematycznie aktualizowana lista domów mody, które należą do tego wąskiego grona.

Katarzyna Konopka