Wyszukiwarka portalu iFrancja

Pałac Elizejski ma ogłosić w niedzielę wieczorem listę około piętnastu ministrów nowego rządu premiera Sébastiena Lecornu. Pełny skład rządu zostanie ogłoszony w późniejszym terminie.

Dwie osoby zginęły, a pięć odniosło obrażenia na skutek strzelaniny, do której doszło w Nicei na południu Francji – poinformowała prokuratura. Zajście prawdopodobnie miało związek z handlem narkotykami. Spośród rannych osób dwie odniosły poważne obrażenia, a jedna – bardzo poważne.

Sprawcy strzelaniny są nadal poszukiwani – podał prefekt Laurent Hottiaux, podkreślając, że w celu zapewnienia bezpieczeństwa w dzielnicy, w której doszło do incydentu, zmobilizowano posiłki. Dzielnica ta leży na zachodzie Nicei w pobliżu autostrady i regularnie dochodzi tam do aktów przemocy. (PAP)

45 lat temu, 3 października 1980 roku o 18:38, w Paryżu wybuchła bomba przed synagogą przy ulicy Copernic. Ładunek o masie ok. 10 kg ukryto w sakwach zaparkowanego obok motocykla. Zginęły 4 osoby, a 46 zostało rannych. Podłożona bomba miała eksplodować przy wyjściu wiernych z synagogi, w której było 323 uczestników uroczystości. Na szczęście ceremonia trwała o kwadrans, dłużej, co uratowało setki osób. Był to pierwszy śmiertelny atak antysemicki we Francji od zakończenia II wojny światowej. Początkowo podejrzenia kierowano wobec skrajnej prawicy, lecz później ten trop porzucono.

Po 43 latach, 21 kwietnia 2023 roku, 69-letni Hassan Diab, obywatel Kanady i Libanu, jedyny oskarżony w tej sprawie, został skazany na dożywotnie więzienie. Proces odbył się zaocznie, ponieważ Diab nie był obecny na sali. Wcześniej był aresztowany i zwolniony z powodu braku dowodów, zanim ponownie postawiono mu zarzuty.

6 lat temu, 3 października 2019 roku na terenie prefektury policji na Île de la Cité w Paryżu doszło do ataku, który wstrząsnął Francją. 45-letni Mickaël Harpon, pracownik informatyczny służb policyjnych, uzbrojony w nóż kuchenny, zabił cztery osoby – trzech policjantów i jednego pracownika administracyjnego – oraz ranił dwie kolejne osoby. Atak miał miejsce w samym sercu paryskiej prefektury, co wywołało dodatkowe zaniepokojenie w społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo w kluczowych instytucjach państwowych.

Zamachowiec został zastrzelony przez funkcjonariusza policji. Harpon pracował w prefekturze od 16 lat, a śledztwo wykazało jego radykalizację islamistyczną. Wydarzenie wywołało dyskusję o procedurach bezpieczeństwa i weryfikacji pracowników służb publicznych oraz o zagrożeniach związanych z radykalizacją wewnątrz instytucji.

Tankowiec Boracay, powiązany z rosyjską „flotą cieni”, wznowił rejs w stronę Kanału Sueskiego. Na pokład wrócili kapitan i jego zastępca, obaj obywatele Chin, po zwolnieniu z tymczasowego aresztu. Kapitan stanie przed sądem w lutym 2026 roku za niepodporządkowanie się poleceniom francuskich władz.

Rosyjski przywódca Władimir Putin nazwał w czwartek piractwem zatrzymanie przez Francję tankowca, który Unia Europejska wiąże z kremlowską tzw. flotą cieni. Putin dodał, że nie jest pewien, czy zatrzymany tankowiec jest związany z Rosją.

Wyraził przypuszczenie, że na tankowcu szukano ładunków wojskowych oraz dronów i oznajmił, że nic takiego nie znajdowało się na tej jednostce. (PAP)

W czwartek 2 października we Francji odbyły się kolejne manifestacje zwołane przez związki zawodowe. Według danych centrali związkowej CGT na ulice wyszło „blisko 600 tysięcy” osób w całym kraju. To wyraźny spadek w porównaniu z 18 września, gdy związek doliczył się ponad miliona uczestników.

Również Ministerstwo Spraw Wewnętrznych odnotowało mniejszą frekwencję. W czwartek resort oszacował liczbę protestujących na 195 tysięcy, w tym 24 tysiące w Paryżu. Dla porównania, 18 września ministerstwo mówiło o 505 tysiącach manifestantów w całej Francji, z czego 55 tysięcy w stolicy.

We Francji 12 sierpnia 2026 roku będzie można zobaczyć bardzo rzadkie zjawisko astronomiczne: niemal całkowite zaćmienie Słońca, pierwsze od 27 lat o tak szerokim zasięgu.
W Biarritz zakrycie tarczy słonecznej sięgnie 99,5 proc., w Tuluzie 98 proc., a w Bretanii i Wandei 95 proc.
Na wschodzie kraju zjawisko będzie mniej widoczne, lecz wciąż spektakularnie : około 88 proc. w Strasburgu, 73 proc. w Marsylii i 64 proc. w Nicei.
Całkowite zaćmienie będzie można zobaczyć jedynie na Islandii, w Portugalii i w Hiszpanii; potrwa ono 2–4 minuty tuż przed zachodem Słońca.
Kolejne częściowe zaćmienie wystąpi w 2027 roku; pełne zaćmienie widoczne z całego terytorium Francji nastąpi dopiero 3 września 2081 roku.

67 lat temu, 2 października 1958 roku, Gwinea — położona w zachodniej Afryce nad Oceanem Atlantyckim — ogłosiła niepodległość, odrzucając w referendum propozycję Wspólnoty Francuskiej. Większość głosujących sprzeciwiła się pozostaniu w nowej strukturze państwowej proponowanej przez Paryż.
Lider ruchu niepodległościowego, Ahmed Sékou Touré, tego samego dnia proklamował Republikę Gwinei. Francja wycofała swoich przedstawicieli i personel administracyjny z Konakry. Decyzja zakończyła okres kolonialny na tym terytorium i przesądziła o samodzielnej drodze politycznej kraju.

Na początku września 2025 roku we francuskich więzieniach przebywało 84 311 osób, czyli o 5 342 więcej niż rok wcześniej. W sierpniu liczba ta nieznacznie spadła do 84 177, po sześciu miesiącach nieprzerwanego wzrostu.

Dostępnych było jedynie 62 614 miejsc, co daje wskaźnik przeludnienia na poziomie 134,7%. W 24 zakładach przekroczył on 200%, a w kolejnych 66 wyniósł ponad 150%.

Wśród osadzonych jest 22 364 oskarżonych, którzy wciąż czekają na wyrok. Łącznie pod nadzorem penitencjarnym pozostaje 101 412 osób, w tym 17 101 odbywających karę poza więzieniem, w systemie elektronicznego dozoru.

We wtorek 30 września przed południem doszło do wybuchu w restauracji przy 5 rue de la Monnaie w II dzielnicy Lyonu. Do eksplozji doszło w kuchni lokalu. Według prefektury Rodanu i straży pożarnej ranne zostały co najmniej trzy osoby, w tym dwie są w stanie poważnym.

Budynek nie został ewakuowany, jednak okolicę miejsca zdarzenia otoczono kordonem bezpieczeństwa. Przyczyny wybuchu nie są na razie znane.

Explosion à #Lyon dans la cuisine d'un restaurant situé rue de la Monnaie.

3 blessés, dont 2 graves, transportés à l’hôpital.

Périmètre de sécurité mis en place pour des vérifications.

Pour votre sécurité évitez le secteur.@SDMIS69 @PoliceNat69 @Interieur_Gouv @villedelyon pic.twitter.com/mGzNz3P7Ss

— Préfète de région Auvergne-Rhône-Alpes et du Rhône (@prefetrhone) September 30, 2025

Wieża Eiffla w Paryżu po raz kolejny zostanie we wtorek, 30 września, podświetlona na różowo w ramach kampanii „Różowy Październik” poświęconej profilaktyce raka piersi. Tradycja iluminacji trwa od 2014 roku.
Monument rozbłyśnie różowym światłem od godziny 20.00 do północy. Migotanie świateł w pierwszych pięciu minutach każdej godziny pozostanie bez zmian.

Popularność Emmanuela Macrona spadła do rekordowo niskiego poziomu 22% – wynika z sondażu Odoxa opublikowanego 30 września. To spadek o 6 punktów i najgorszy wynik dla tego prezydenta od 2017 roku. Aż 78% badanych uważa, że nie jest on „dobrym prezydentem”.
Natomiast nowo powołany premier Sébastien Lecornu uzyskał 32% ocen pozytywnych, ale pozostaje jednym z najmniej popularnych szefów rządu przy objęciu urzędu.
W rankingu polityków prowadzą Jordan Bardella (37%) i Marine Le Pen (36%).
Badanie przeprowadzono w dniach 24–25 września 2025 roku na próbie 1005 osób.

Według wstępnych danych INSEE inflacja we Francji przyspieszyła we wrześniu 2025 roku do 1,2 proc. w ujęciu rocznym, wobec 0,9 proc. w sierpniu.

Urząd statystyczny podał, że wzrost inflacji wynika głównie z przyspieszenia cen usług, szczególnie zdrowotnych, przy mniejszym spadku cen usług komunikacyjnych. Ceny usług wzrosły o 2,4% rok do roku, wobec 2,1% w sierpniu. Żywność podrożała o 1,7%, a tytoń o 4,1%. Spadły natomiast ceny produktów przemysłowych o 0,4% oraz energii o 4,5%.

W ujęciu miesiąc do miesiąca ogólny poziom cen we wrześniu obniżył się o 1 proc., po wcześniejszym wzroście o 0,4 proc. Powodem były sezonowe spadki cen usług transportowych, zwłaszcza lotniczych, oraz noclegów. Żywność potaniała nieznacznie w ujęciu miesięcznym, natomiast ceny produktów przemysłowych wzrosły lekko. Energia i tytoń pozostały stabilne.

Zharmonizowany wskaźnik HICP, stosowany w Unii Europejskiej, wzrósł we Francji o 1,1 proc. rok do roku (po +0,8 proc. w sierpniu), a w ujęciu miesięcznym spadł o 1,1 proc. (po +0,5 proc. miesiąc wcześniej).

Inflacja we Francji ma pozostać niska do końca 2025 r. dzięki spadkom cen energii, zakończeniu wojny cenowej operatorów telefonicznych i tańszym produktom importowanym, choć ceny żywności (kawa, czekolada, jajka, mięso) będą dalej rosnąć – z +1,6% w sierpniu do +2,3% w grudniu.

W Serbii zatrzymano 11 osób podejrzanych o udział w akcjach podżegających do nienawiści we Francji i Niemczech. Chodzi m.in. o podrzucenie świńskich głów przed meczety w aglomeracji Paryża na początku września oraz wcześniejsze oblanie zieloną farbą miejsc związanych ze społecznością żydowską, w tym Muzeum Holokaustu w Paryżu.
Według śledczych zatrzymani działali pod kierunkiem innego obywatela Serbii, który zbiegł i miał być sterowany przez zagraniczny wywiad, ale nie podano jakiego kraju.

Francja wyśle do Danii 35 specjalistów i lekki śmigłowiec Fennec, aby wesprzeć siły zbrojne w zwalczaniu dronów podczas środowego szczytu UE w Kopenhadze – poinformowało ministerstwo obrony w Paryżu. Resort podkreślił, że wsparcie uzupełni działania duńskie i europejskie oraz potwierdza solidarność w obronie przed poważnym zagrożeniem. Pomoc zaoferowały także Niemcy, Szwecja i Ukraina. Od tygodnia niezidentyfikowane drony zakłócają ruch na duńskich lotniskach i pojawiają się nad obiektami wojskowymi. Premierka Mette Frederiksen określiła je jako ataki hybrydowe.

40 lat temu, 28 września 1985 roku, w paryskim pałacyku Hôtel Salé otwarto Muzeum Picassa, mieszczące się w dzielnicy Marais. Pałac powstał w latach 1656–1659 dla Pierre’a Auberta de Fontenay, poborcy podatku solnego. Budynek przystosowano do funkcji muzealnych po wieloletniej renowacji. Rdzeń zbiorów utworzyły dzieła przekazane państwu francuskiemu w ramach podatku spadkowego po śmierci Picassa w 1973 roku.

W dniu otwarcia muzeum prezentowało kolekcję ponad 5000 prac: obrazy, rysunki, ceramikę, rzeźby i dokumenty. Zbiory ukazują rozwój twórczości Picassa od wczesnych lat, przez okres błękitny, różowy i kubizm, po dzieła z lat 70. XX wieku. Cennym uzupełnieniem jest prywatny zbiór artysty z pracami m.in. Cézanne’a, Degasa i Matisse’a.

91 lat temu, 28 września 1934 roku, w Paryżu urodziła się Brigitte Bardot, aktorka i późniejsza działaczka na rzecz ochrony zwierząt. W latach 50. i 60. stała się ikoną kina; film Rogera Vadima „I Bóg stworzył kobietę” z 1956 roku przyniósł jej międzynarodową sławę.

44 lata temu, 27 września 1981 roku, ruszyła komercyjna eksploatacja pierwszej linii szybkiej kolei TGV między Paryżem a Lyonem. Kilka dni wcześniej odcinek LGV Sud-Est został oficjalnie otwarty przez prezydenta François Mitterranda, a od 27 września rozpoczęto regularne przewozy pasażerów. Początkowa prędkość eksploatacyjna wynosiła około 260 km/h, co skróciło podróż między Paryżem a Lyonem o godzinę – do 2h40 min.
W 1983 roku ukończenie całej trasy pozwoliło zredukować czas przejazdu do dwóch godzin. Obecnie pociągi TGV osiągają prędkości do 320-330 km/h.

Jean Castex, były premier Francji i obecny szef paryskiego operatora transportu publicznego RATP, został wskazany przez prezydenta Emmanuela Macrona jako kandydat na prezesa SNCF. Ma zastąpić Jean-Pierre’a Farandou, który kieruje spółką od 2019 roku i odchodzi po osiągnięciu limitu wieku 68 lat. Nominacja Castexa wymaga jeszcze zatwierdzenia przez parlament.

Kilka małych dronów przeleciało nad bazą wojskową w Mourmelon-le-Grand w departamencie Marna na wschodzie Francji w nocy z niedzieli na poniedziałek 22 września.
Delegacja wojskowa departamentu Marna (DMD) i armia potwierdziły incydent agencji AFP.
Urząd określił te urządzenia jako „podejrzane”, ale nie wojskowe drony pilotowane przez armię.
Wojsko podało, że drony nadleciały nad wszystkie jednostki obozu. W Mourmelon stacjonuje m.in. oddział saperów i 501. pułk czołgów.
Zastosowano wzmocnione środki bezpieczeństwa zgodnie z procedurą przy przelotach dronów.
Na razie nie ma dowodów, które wskazywałyby na ingerencję zagraniczną.

6 lat temu, 26 września 2019 roku zmarł Jacques Chirac, jeden z kluczowych francuskich polityków przełomu XX i XXI wieku. Urodzony 29 listopada 1932 roku, pełnił funkcje mera Paryża w latach 1977–1995, premiera w latach 1974–1976 oraz 1986–1988, a następnie prezydenta Francji w latach 1995–2007. Jako prezydent sprzeciwił się interwencji w Iraku w 2003 roku.

Chirac zapisał się w historii jako przywódca o długiej karierze i znacznym wpływie na politykę krajową oraz europejską. Jego dorobek to także kontrowersje; w 2011 roku został prawomocnie skazany za nadużycia finansowe z okresu merostwa Paryża na karę dwóch lat więzienia w zawieszeniu. Jego odejście zamknęło ważny rozdział we współczesnej historii Francji.

Paryskie muzeum sztuki nowoczesnej i współczesnej, Centrum Pompidou, zostało w poniedziałek 22 września zamknięte na pięć lat z powodu gruntownej renowacji.
Jednak w dniach 24 i 25 października 2025 roku odbędzie się ostatnie wydarzenie „Because Beaubourg”. W programie znajdą się pokazy muzyczne, występy artystyczne, doświadczenia immersyjne i spotkania. Wieczorem i w nocy zaplanowano duże koncerty oraz imprezy klubowe z udziałem znanych artystów i DJ-ów.

15 lat temu, 25 września 2010 roku w Orleanie zmarł Kazimierz Romanowicz, działacz polskiej emigracji, żołnierz 2. Korpusu Polskiego i twórca paryskiej księgarni oraz wydawnictwa Libella. Uczestniczył w kampanii włoskiej 2. Korpusu, w tym w bitwie o Monte Cassino; po wojnie osiedlił się we Francji, gdzie przez działalność wydawniczą wspierał polską kulturę na emigracji.
Jego aktywność wykraczała poza księgarnię. W 1959 roku wraz z żoną, pisarką Zofią Romanowicz, założył sąsiadującą z Libellą Galerie Lambert, promującą polską literaturę i sztukę w Paryżu. Dzięki ich pracy wielu autorów mogło publikować na emigracji.

173 lata temu, 24 września 1852 roku Henri Jules Giffard przeprowadził pierwszy w historii lot sterowca z napędem. Na parowym sterowcu z silnikiem o mocy 3 KM pokonał około 27 km z paryskiego hipodromu przy Place de l’Étoile do Élancourt, demonstrując manewrowanie w locie.
Lot odbywał się ze średnią prędkością około 10 km/h; z powodu wiatru Giffard nie był w stanie wrócić do Paryża pod wiatr. Wydarzenie potwierdziło możliwość sterowania statkiem lżejszym od powietrza i otworzyło drogę do rozwoju sterowców.

25 lat temu, 24 września 2000 roku odbyło się we Francji referendum konstytucyjne zainicjowane przez prezydenta Jacques’a Chiraca, w którym 73% głosujących opowiedziało się za skróceniem kadencji prezydenta z 7 do 5 lat. Celem tej reformy było dostosowanie kadencji prezydenckiej do kadencji parlamentarnej, co miało bardziej efektywnie koordynować politykę rządzenia. Zgranie kalendarza wyborczego miało także zmniejszyć ryzyko kohabitacji, czyli sytuacji, w której prezydent i premier pochodzą z przeciwnych obozów politycznych, co mogło prowadzić do blokad politycznych.

Skrócona kadencja prezydencka zaczęła obowiązywać od wyborów w 2002 roku, kiedy to Jacques Chirac został ponownie wybrany na prezydenta, tym razem na pięcioletnią kadencję. Był pierwszym prezydentem V Republiki, który pełnił urząd przez 5 lat, rządząc Francją od 2002 do 2007 roku. Zmiana miała na celu nie tylko uproszczenie procesu wyborczego, ale również zwiększenie stabilności politycznej kraju.

172 lata temu, 24 września 1853 roku admirał Auguste Febvrier-Despointes uroczyście podniósł francuską flagę w miejscowości Balade, na północnym krańcu Nowej Kaledonii. Tym aktem ogłosił, że całość terytorium wyspy przechodzi pod władanie Francji.
Celem kolonizacji było m.in. utworzenie kolonii karnej (od 1864 r.), przyjmującej więźniów politycznych, w tym uczestników Komuny Paryskiej. Napięte relacje z Kanakami doprowadziły do powstania w 1878 roku, brutalnie stłumionego przez władze kolonialne.
Obecnie Nowa Kaledonia ma szczególny status francuskiego terytorium (collectivité sui generis) z szeroką autonomią. Ruchy niepodległościowe pozostają aktywne; referenda z 2018, 2020 i 2021 roku wykazały głębokie podziały społeczne i większościowe odrzucenie niepodległości.

Związek zawodowy La Confédération paysanne, reprezentujący około 20% francuskich rolników, wzywa do manifestacji 14 października w Paryżu w proteście przeciwko umowie o wolnym handlu UE-Mercosur zawartej między Unią Europejską a krajami Ameryki Łacińskiej.

Według danych ministerstwa spraw wewnętrznych, 52 merostwa we Francji, w tym w Nantes i Lyonie, zdecydowały się na wywieszenie flagi palestyńskiej, mimo oficjalnego zakazu. Inne gminy zapowiedziały, że zrobią to w godzinach wieczornych.

Gest ten ma upamiętnić uznanie państwowości Palestyny przez Francję. W kraju funkcjonuje 34 875 gmin.

We Francji, w latach 2015–2024, najwięcej dzieci przychodziło na świat 20 lipca, a najmniej w Boże Narodzenie. Średnia liczba urodzeń tego dnia wynosiła 2 210 wobec 2 030 w całym okresie, co oznacza wzrost o 9% względem średniej. Z kolei 25 grudnia notowano spadek liczby narodzin o 22%.

Urodzenia pod koniec lipca odpowiadają poczęciom w okresie ferii w okolicach Wszystkich Świętych.

Eksperci podkreślają, że od lat 70. sezon urodzeń przesunął się z wiosny na lato. Dawniej fale upałów powodowały spadek liczby urodzeń dziewięć miesięcy później, jednak w ostatnich latach zjawisko to jest mniej widoczne, mimo częstszych fal gorąca.

Muzeum Orsay w Paryżu poinformowało, że w czwartek 18 września 2025 roku nie może „zagwarantować pełnego otwarcia obiektu” z powodu ogólnokrajowego strajku. Innymi słowy, dostęp do części sal i wystaw może być ograniczony.

Z powodu ogólnokrajowego strajku, który odbywa się we Francji w czwartek 18 września, wieża Eiffla pozostaje zamknięta dla zwiedzających. Plac przy obiekcie jest jednak otwarty do godziny 21.00. Osoby, które kupiły bilety online, powinny sprawdzić swoją skrzynkę mailową (informacje o zwrocie kosztów czy zmianie terminu wizyty).

We Francji w sierpniu 2025 roku liczba nowych firm wzrosła o 2,6% w porównaniu z lipcem, kiedy odnotowano wzrost o 0,8%. Po raz pierwszy od początku prowadzenia statystyk w 2000 roku liczba rejestracji przekroczyła 100 tys. w ciągu jednego miesiąca, osiągając 102 961.
Najszybszy przyrost dotyczył mikroprzedsiębiorców – 3,6% po 1,4% w lipcu. Wzrosła także liczba rejestracji spółek, o 1,9% po wcześniejszym wzroście o 0,2%. Spadek utrzymał się jedynie wśród jednoosobowych działalności gospodarczych, które zmniejszyły się o 2,6% po spadku o 2,1% miesiąc wcześniej.
W ujęciu rocznym, od września 2024 do sierpnia 2025 roku, liczba nowych firm była o 0,6% wyższa niż w analogicznym okresie rok wcześniej.

44 lata temu, 18 września 1981 roku, Zgromadzenie Narodowe Francji uchwaliło ustawę znoszącą karę śmierci. Inicjatorem reformy był minister sprawiedliwości Robert Badinter, który przedstawił projekt w imieniu rządu prezydenta François Mitterranda. Decyzja ta zakończyła wieloletnie debaty na temat moralności i skuteczności najwyższej kary.
Badinter podkreślał, że kara śmierci nie powinna istnieć w cywilizowanym społeczeństwie.
Podczas głosowania 363 deputowanych opowiedziało się za zniesieniem kary śmierci, a 118 było przeciw. Następnie Senat przyjął ustawę 30 września stosunkiem 161 głosów do 126. 9 października 1981 roku ustawa została promulgowana i weszła w życie. Francja stała się wówczas 36. państwem na świecie, które zniosło najwyższy wymiar kary.
Siedmiu skazanych na śmierć uniknęło wówczas gilotyny, a ich wyroki zamieniono na dożywocie.

Muzeum Historii Naturalnej w 5. dzielnicy Paryża padło ofiarą włamania, do którego doszło w nocy z poniedziałku 15 na wtorek 16 września. Sprawcy ukradli sześć samorodków złota o wartości około 600 tys. euro. Zaginione eksponaty to unikatowe okazy złota rodzimego, stanowiące część kolekcji narodowych muzeum. W związku ze zdarzeniem galeria geologii i mineralogii została zamknięta dla publiczności do odwołania.

W Paryżu rozpoczęło się spotkanie prezydentów Polski i Francji. Karol Nawrocki został uroczyście powitany w Pałacu Elizejskim przez Emmanuela Macrona. Politycy odbędą rozmowę w cztery oczy, a następnie wspólnie przewodniczyć będą obradom plenarnym delegacji obu krajów.

Premier Sébastien Lecornu zapowiedział rezygnację z planu zniesienia dwóch dni ustawowo wolnych od pracy, przewidzianych w projekcie budżetu na 2026 rok. Oświadczenie złożył w swoim pierwszym wywiadzie udzielonym kilku regionalnym dziennikom. Pomysł likwidacji dni wolnych pochodził z projektu budżetu przygotowanego przez jego poprzednika, François Bayrou, który szukał w ten sposób oszczędności.

Propozycja spotkała się z krytyką opinii publicznej i polityków i była jedną z przyczyn kryzysu politycznego, który doprowadził do upadku poprzedniego rządu.

7 lat temu, 13 września 2017 roku, podczas 131. sesji Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego w Limie ogłoszono, że gospodarzem XXXIII Letnich Igrzysk Olimpijskich w 2024 roku będzie Paryż, a XXXIV Letnich Igrzysk Olimpijskich w 2028 roku – Los Angeles. Było to pierwsze w historii jednoczesne przyznanie dwóch kolejnych edycji igrzysk.

Paryż organizował już letnie igrzyska dwa razy – w 1900 roku, podczas drugiej edycji nowożytnych igrzysk olimpijskich, oraz w 1924 roku.

W piątek 12 września agencja Fitch obniżyła ocenę wiarygodności kredytowej Francji z „AA-” do „A+” przy perspektywie stabilnej. Wskazano, że upadek rządu po głosowaniu nad wotum zaufania potwierdza rosnącą fragmentację i polaryzację sceny politycznej. Według Fitch niestabilność osłabia zdolność władz do przeprowadzenia szerokiej konsolidacji budżetowej, a sprowadzenie deficytu poniżej 3% PKB do 2029 roku oceniono jako mało prawdopodobne.

Główny związek kontrolerów ruchu lotniczego we Francji (SNCTA) odwołał strajk zapowiedziany na 18 września, tłumacząc się brakiem rozmówcy po stronie rządoweZwiązek zaznacza, że nie zależy mu na samym proteście, lecz na konkretnej odpowiedzi na swoje żądania.
Jednocześnie SNCTA ogłosił nowy termin strajku – od 7 do 9 października.

Ruch pociągów TGV na linii Sud-Est we Francji będzie zakłócony przez cały dzień, w piątek 12 września z powodu kolejnej kradzieży kabli, która wymusiła przekierowanie niektórych pociągów na linię klasyczną oraz spowolnienia jazdy pozostałych. Opóźnienia mogą sięgać nawet dwóch godzin.
Prace naprawcze prowadzone potrwają prawdopodobnie do około godz. 21.00. Podróżni na trasach Paryż-Lyon, Marsylia i Montpellier powinni przygotować się na opóźnienia od 20 minut do 2 godzin.

Według danych INSEE zatrudnienie we Francji wzrosło w drugim kwartale 2025 roku o 0,2%. Oznacza to przyrost 51 900 etatów w skali całego kraju. Największy wzrost odnotowano w sektorze prywatnym poza rolnictwem, gdzie liczba miejsc pracy zwiększyła się o 45 300. W sektorze publicznym przybyło 6 600 etatów. Dynamika wzrostu była jednak słabsza niż w pierwszym kwartale, kiedy zatrudnienie wzrosło o 0,3%. INSEE podaje, że w ujęciu rocznym zatrudnienie zwiększyło się o 0,8%, co odpowiada 200 400 nowym miejscom pracy. Największy udział w tworzeniu nowych etatów miały usługi rynkowe, w tym informatyka i działalność profesjonalna. Zatrudnienie w przemyśle pozostało stabilne, a w budownictwie odnotowano spadek o 0,1%.

93 lata temu, 11 września 1932 roku rozpoczęły się pierwsze profesjonalne rozgrywki Ligue 1, najwyższej klasy piłkarskiej we Francji, wtedy pod nazwą Division Nationale. Była to pierwsza w historii francuska liga piłkarska na szczeblu krajowym, wprowadzająca system zawodowy i ujednolicająca rywalizację między klubami.
Decyzja o utworzeniu Division Nationale zapadła po latach przygotowań i debat, a oficjalna zgoda na profesjonalizację piłki nożnej została podjęta przez Krajową Radę Francuskiego Związku Piłki Nożnej (FFFA) w 1931 roku. Pierwszy sezon ligowy 1932/33 odbył się w systemie jesień-wiosna z udziałem 20 klubów podzielonych na dwie grupy. Pierwszym mistrzem Francji został Olympique Lillois, zwycięzca finału z AS Cannes.

48 lat temu, 10 września 1977 roku, we Francji po raz ostatni użyto gilotyny. Pochodzący z Tunezji Hamida Djandoubi został stracony w więzieniu Baumettes w Marsylii za gwałt, morderstwo oraz akty tortur i barbarzyństwa wobec 21-letniej Francuzki, Élisabeth Bousquet. Egzekucję przeprowadzono o świcie; Djandoubi był ostatnią osobą zgilotynowaną w kraju.

Cztery lata później, 9 października 1981 roku, Francja oficjalnie zniosła karę śmierci, dzięki inicjatywie ministra sprawiedliwości Roberta Badintera i prezydenta François Mitterranda. Publiczne egzekucje zakończono wcześniej: 17 czerwca 1939 roku w Wersalu stracono Eugène’a Weidmanna, po czym wszystkie wykonania kary przeniesiono za mury więzień.

W związku ze strajkiem ruch lotniczy we Francji będzie zakłócony w środę, 10 września. Francuski urząd lotnictwa cywilnego (DGAC) poinformował, że opóźnienia i odwołania lotów wystąpią między godziną 18.00 a północą na lotniskach Marsylia-Provence, Nicea, Bastia, Ajaccio, Figari i Calvi.
Linie lotnicze zostały zobowiązane do zmniejszenia o 50 proc. liczby lotów na lotniskach w Nicei i na Korsyce. Oznacza to odwołanie ponad pięćdziesięciu rejsów z ponad 10 tysięcy zaplanowanych tego dnia w całej Francji. Pasażerowie powinni sprawdzić szczegóły w swoich liniach lotniczych.

W poniedziałek 8 września w wielu miastach Francji odbyły się zgromadzenia po upadku rządu François Bayrou. Do wyjścia na ulice wzywał ruch „Bloquons tout” przed mobilizacją 10 września. W Nantes zebrało się ok. 300 osób, według prefektury. W Paryżu na placu Gambetta było co najmniej 200 osób. W Bordeaux protestowało ponad sto osób, głównie młodych. Pojawiły się transparenty z hasłem „Bye bye-rou” oraz „10/09 blokujemy wszystko”. Zgromadzenia odbyły się także w Nicei, Lyonie, Rennes i Pau, mieście którego Bayrou jest merem. Prezydent zapowiedział wyznaczenie nowego premiera w najbliższych dniach

82 lata temu, 9 września 1943 roku, Ajaccio stało się pierwszym francuskim miastem wyzwolonym podczas II wojny światowej. Tego dnia mieszkańcy wystąpili przeciw okupantom, rozpoczynając proces wyzwalania Korsyki. 10 września niemieckie oddziały stacjonujące w La Parata zatrzymano na przedmieściach miasta.

Wyzwolenie Ajaccio miało znaczenie symboliczne i strategiczne. Miasto stało się bazą dla sił alianckich i miejscem dalszych lądowań. W ciągu dziesięciu dni od wyzwolenia w porcie rozładowano 6000 żołnierzy, 400 ton broni, pojazdy, działa przeciwlotnicze, paliwo i żywność. Wyzwolenie całej wyspy zakończyło się 4 października 1943 roku, gdy ostatnie niemieckie oddziały opuściły Korsykę

86 lat temu, 9 września 1939 roku rozpoczęto formowanie Armii Polskiej we Francji na mocy polsko-francuskich ustaleń wojskowych. Kluczową rolę odegrał gen. Władysław Sikorski, który jako premier rządu RP na uchodźstwie 4 stycznia 1940 roku podpisał z rządem francuskim umowy regulujące odtworzenie Wojska Polskiego. Rekrutacja objęła Polaków przebywających we Francji, Belgii, Holandii i Wielkiej Brytanii.

Do połowy czerwca 1940 roku formacja liczyła około 84 000 żołnierzy. Upadek Francji w czerwcu 1940 roku przerwał jej rozwój; część żołnierzy ewakuowano do Wielkiej Brytanii, gdzie kontynuowali walkę w ramach Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie.

Minister spraw wewnętrznych Francji Bruno Retailleau zapowiedział w poniedziałek na antenie France 2 mobilizację 80 000 policjantów i żandarmów w związku z zaplanowanymi na 10 września protestami w ramach akcji „Bloquons tout”.

Podkreślił, że prawo do demonstracji jest prawem konstytucyjnym, ale „nie będzie tolerowane żadne blokowanie ani akty przemocy”. Retailleau zaznaczył, że „gniewu nie można wyładowywać na ulicy”.

Kampania szczepień przeciw grypie i COVID-19 w 2025–2026 we Francji rozpocznie się 14 października. Po raz kolejny obie akcje będą prowadzone równolegle dla osób z grup ryzyka i wszystkich chętnych. Obie szczepionki można przyjąć tego samego dnia.

Szczepienia są zalecane głównie seniorom, osobom przewlekle chorym, kobietom w ciąży, osobom z obniżoną odpornością, personelowi medycznemu oraz osobom otyłym.